MENU






Modlą się


Służebniczki Maryi
— Wielkopolskie




Sługi Jezusa




Siostry Maryi Niepokalanej

Amen



Hebrajskie słowo amen weszło prawie do każdego języka na świecie i jest dziś jednym z powszechnie znanych słów. Jest również jednym z najstarszych, bo pochodzi z Tory. Ma charakter odpowiedzi i afirmacji.

W Księdze Powtórzonego Prawa znajdujemy wiele oświadczeń Lewitów, na które ludzie odpowiadają amen. Księga Kronik jasno wskazuje na to, że w czasach Króla Dawida, drugiego króla Izraela (1000 lat p.n.e.), ludzie odpowiadali amen, gdy słyszeli błogosławieństwo: „Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg Izraela teraz i na wieki.”

Gdy człowiek mówi amen, oznacza to jego zgodę na słowa, które właśnie usłyszał i afirmację wiary w prawdę tego, co zostało powiedziane. Potwierdza swoją identyfikację z modlitwą albo błogosławieństwem tak, jakby sam je powiedział.

Jeśli amen następuje po modlitwie proszącej, ma również znaczenie: „oby się tak stało”. Mędrcy Talmudu dostrzegają wielkie znaczenie tego słowa. Rabbi Hanina wskazuje na to, że trzy litery, z których zbudowane jest amen (AMN) są pierwszymi literami El Melech Neeman („Bóg, Król Prawdziwy”). W ten sposób amen stanowi potwierdzenie Boskiego Królestwa. Mędrcy rozumieli odpowiedź amen jako wypełnienie wersetu: „Gdy wzywam Imienia Pana, oddajcie cześć Bogu naszemu!”(Pwt. 32:3). Oznacza to, powiadają, że gdy Mojżesz powiedział do Izraelitów: „Gdy błogosławię imię Pana, potwierdzcie wielkość Boga, odpowiadając amen”.

Halacha (prawo żydowskie) mówi, że każdy, kto słyszy kogoś innego, wymawiającego błogosławieństwo, powinien odpowiedzieć na zakończenie amen. Zasady te były szczególnie istotne w czasach poprzedzających powszechne używanie drukowanych modlitewników. Odkąd większość ludzi nie była w stanie odmawiać modlitw z pamięci, mogli oni wypełnić przykazanie modlitwy, słuchając prowadzącego i odpowiadając amen. Odpowiedź równała się samodzielnej recytacji. Amen powinno być wymówione bez pośpiechu i godnie.

*****


Kończy się „Ojcze nasz” i „Pozdrowienie anielskie”, tak jak zresztą większość naszych modlitw, słowem „Amen”. „Amen” jest wyrazem zgody, zatwierdzenia czegoś, a najbardziej chyba życzenia, pragnienia. Znaczy tyle, co polskie „tak”, „niech się tak stanie”. Odnosi się, rzecz jasna, do treści tekstu modlitewnego, którego stanowi zakończenie. Warto pamiętać, że ostatnie słowa Pisma św., całej Biblii kończą się w ten sposób: „Mówi ten, który o tym świadczy: Zaiste przyjdę niebawem” (Ap 21, 2). Jakby w imieniu całej ludzkości odpowiada na to autor Apokalipsy: „Amen, przyjdź, Panie Jezu! Łaska Pana Jezusa ze wszystkimi” (Ap 21, 20).

„Amen”, pojawiające się na końcu tekstów czytanego Pisma św., jest jakby formą deklaracji, że zrozumieliśmy to, co Bóg do nas mówił, że się z tym zgadzamy.

Nie zawsze sobie może jednak uświadamiamy tak do końca, że „Amen”, wypowiadane zazwyczaj ochoczo, nakłada na nas określone zobowiązanie. W tym celu pojawiało się ono na przykład w zakończeniach formuł zawierania przymierzy starotestamentalnych, albo w indywidualnych przyrzeczeniach, obietnicach składanych zwłaszcza Bogu. Mamy w tym zresztą naśladować Boga samego, którego prorok Izajasz nazywa nie tylko Bogiem Prawdy, lecz po prostu „Bogiem – Amen”, do czego zdaje się dość wyraźnie nawiązywać św. Paweł, kiedy tak oto wypowiada się o Chrystusie: „Albowiem ile tylko obietnic Bożych, w Nim wszystkie są « tak» . Dlatego też przez Niego wypowiada się nasze « Amen» Bogu na chwałę”.

Jezus Chrystus też często używał tego słowa – jednego z niewielu w ich prawie nigdy nie tłumaczonym aramejsko-hebrajskim brzmieniu – ale umieszczał je zazwyczaj nie na końcu lecz na początku swojej wypowiedzi. Mawiał: „Amen, Amen, mówię wam!” Ponieważ słowo to pochodzi od rdzenia, który wyraża ideę stałości, solidności, pewności, takie wprowadzenie miało nadać wypowiedzi Jezusa charakter bardziej uroczysty, nie mający budzić wątpliwości.

„Amen” powinno nam przypominać nade wszystko zakończenie modlitwy Jezusa w Ogrójcu. A Jezus tak się wówczas modlił: „Ojcze, jeśli chcesz zabierz ode Mnie ten kielich! Jednak nie moja wola lecz Twoja niech się stanie”. Wynika z tego, że w każdym „Amen” chodzi o zrealizowanie się nie tyle naszych pragnień, co woli Boga. Tak więc we wszystkich naszych modlitwach, we wszystkim zresztą także, co czynimy, powinna się powtarzać ta jedna prośba, sformułowana też przez samego Jezusa: „Bądź wola Twoja jak w niebie, tak i na ziemi”.

*****


KKK 1061 Wyznanie wiary (Credo), tak samo jak ostatnia księga Pisma 2856 świętego610Por. Ap 22, 21., jest zakończone hebrajskim słowem Amen. Spotyka się je często na końcu modlitw Nowego Testamentu. Także Kościół kończy swoje modlitwy słowem „Amen”.

KKK 1062 W języku hebrajskim Amen pochodzi od tego samego rdzenia, co słowo „wierzyć”. Wyraża ono trwałość, niezawodność, wierność. Rozumiemy więc, 214 dlaczego „Amen” można powiedzieć o wierności Boga w stosunku do nas i o naszym zaufaniu do Niego.

KKK 1063 U proroka Izajasza znajdujemy wyrażenie „Bóg prawdy” (dosłownie: 215 „Bóg Amen”), czyli Bóg wierny swoim obietnicom: „Kto w kraju zechce cię pobłogosławić, wypowie swe błogosławieństwo przez Boga prawdy” (Iz 65,16). Nasz Pan często używa słowa „Amen”611Por. Mt 6, 2. 5. 16., niekiedy powtarza je dwukrotnie612Por. J 5, 19.,156 by podkreślić wiarygodność swojego nauczania i swój autorytet oparty na prawdzie Bożej.

KKK 1064 Końcowe „Amen” w Credo podejmuje więc i potwierdza jego pierwsze słowa: „Wierzę”. Wierzyć znaczy odpowiadać „Amen” na słowa, obietnice, przykazania Boże; znaczy powierzyć się całkowicie Temu, który jest „Amen” 197, 2101 nieskończonej miłości i doskonałej wierności. Codzienne życie chrześcijańskie będzie wówczas odpowiedzią „Amen” na słowa: „Wierzę” Wyznania wiary naszego chrztu: Niech twoje „Wyznanie wiary” będzie dla ciebie jakby zwierciadłem. Przeglądaj się w nim, by zobaczyć, czy wierzysz w to wszystko, co wypowiadasz. I każdego dnia raduj się twoją wiarą (Św. Augustyn).

KKK 1065 Sam Jezus Chrystus jest „Amen” (Ap 3,14). On jest ostatecznym „Amen” miłości Ojca wobec nas; On przyjmuje i dopełnia nasze „Amen” powiedziane Ojcu: „Albowiem ile tylko obietnic Bożych, w Nim wszystkie są «tak» Dlatego też przez Niego wypowiada się nasze «Amen» Bogu na chwałę” (2 Kor 1, 20): Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, Tobie, Boże Ojcze wszechmogący, w jedności Ducha Świętego, wszelka cześć i chwała przez wszystkie wieki wieków. AMEN.



Liczba wyświetleń strony: 10011152 * Liczba gości online: 16 * Ostatnia aktualizacja: 2017-08-17
© 2002-2017 by ks. Józef Pierzchalski SAC